rozmiar czcionki A A A
czytano 3635 razy

Zespół X

Wielu osobom pojęcie zespół X kojarzy się bardziej z obcymi istotami lub filmami fantastycznymi. Jednakże jest to choroba, która dotyka coraz więcej Europejczyków.
Zespół X znany jest pod nazwą zespołu metabolicznego albo zespołu oporności na insulinę. Został zaliczony do chorób, których ryzyko wystąpienia rośnie u osób otyłych o obniżonej aktywności fizycznej.

Zespół X rozpoznaje się wtedy, gdy u danej osoby wystąpią co najmniej 3 z poniższych objawów: otyłość brzuszna, wysokie stężenie trójglicerydów, niskie stężenie cholesterolu HDL (o dużej gęstości lipoprtein) w surowicy krwi, wysokie ciśnienie tętnicze krwi i wysokie stężenie cukru we krwi.

Chorzy z zespołem X mają znacznie podwyższone ryzyko zapadalności na cukrzycę typu 2 i choroby serca. Narażeni są oni również na przedwczesną śmierć w wyniku chorób serca lub innych przyczyn.
 
Oporność na insulinę - istota zespołu X

W normalnych warunkach insulina, hormon wytwarzany przez trzustkę, ułatwia transport cukru z krwi do poszczególnych komórek ciała, gdzie zostaje on zużyty i wykorzystany jako energia. Jednakże, w sytuacji kiedy normalne wydzielanie insuliny nie wystarcza do transportu glukozy do komórek, może pojawić się oporność na insulinę. Inaczej mówiąc komórki stają się oporne na działanie insuliny i glukoza nie może się do nich dostać. Wtedy trzustka musi wyprodukować większą ilość insuliny, aby można było utrzymać prawidłowe stężenie glukozy we krwi. Chociaż ludzie z zespołem X mają wyższe stężenie glukozy we krwi, to zwykle mieści się ono w granicach normy i większość z nich nie jest cukrzykami.

Czym spowodowana jest oporność na insulinę? Odpowiedź nadal nie jest do końca jasna. W połowie przypadków prawdopodobnie odpowiedzialne są czynniki genetyczne. Jednakże na oporność na insulinę wpływa również masa ciała (szczególnie otyłość brzuszna) oraz poziom aktywności fizycznej.
 
Otyłość i ćwiczenia fizyczne

Otyłość przyczynia się w znacznym stopniu do zwiększenia prawdopodobieństwa wystąpienia zespołu X. Zapobieganie jego wystąpieniu zależy od predyspozycji występujących u poszczególnych osób, jednak eksperci zgadzają się, że nawet zmniejszenie masy ciała o 10% i jednoczesny wzrost aktywności fizycznej wywiera korzystny wpływ na zespół X.
Podstawą są regularne ćwiczenia. Mięśnie stanowią 30-40 % masy naszego ciała i są głównym miejscem wykorzystania glukozy. Bezczynne mięśnie stają się niewrażliwe na insulinę.

Wielu ekspertów zaleca, aby ludzie mający siedzącą pracę, przynajmniej kilka razy w tygodniu przez co najmniej 30 minut dziennie uprawiali umiarkowane ćwiczenia fizyczne. Im mniej będziemy siedzieć, tym lepiej. Powinniśmy między innymi chodzić codziennie po schodach zamiast korzystać z windy, nie korzystać z pilota od telewizora albo chociaż spróbować stać co najmniej 30 minut w ciągu dnia. Bardziej aktywny tryb życia i zaprzestanie ciągłego oglądania telewizji może nam w znacznej mierze pomóc.
 
Rozwiązania długoterminowe

Podobnie jak wiele innych chorób przewlekłych, zespół X spowodowany jest przez nieprawidłowy styl życia. Sformułowanie zaleceń, które zapobiegają chorobie jest łatwe, chociaż nie jest tak prosto je spełnić. Recepta brzmi następująco: jedz mniej, urozmaicaj dietę i dużo ćwicz. Te rozwiązania muszą stać się częścią codziennego życia i powinny być propagowane w całym społeczeństwie.
 
Kryteria rozpoznania zespołu X

O zespole X możemy mówić wtedy, gdy współistnieją co najmniej 3 czynniki ryzyka z poniższej listy.

   1. Otyłość brzuszna (obwód talii): Mężczyźni: > 102cm; Kobiety: > 88cm
   2. Wysokie stężenie trójglicerydów: >= 150 mg/dl
   3. Niskie stężenie HDL = Mężczyźni: >= 40mg/dl; Kobiety: >= 50mg/dl
   4. Wysokie ciśnienie tętnicze krwi: >= 140 / >= 90mmHg
   5. Wysokie stężenie glukozy na czczo: >= 110mg/dl

FOOD TODAY (Żywność Dzisiaj) 04/2003

źródło: Europejska Rada Informacji o Żywności - EUFIC

 



Dodaj swój komentarz

Pod przeczytanym artykułem można dodawać komentarze. Jednak jeśli komentarz nie będzie dotyczył przeczytanego materiału nie zostanie on dodany przez administratora.

Jeśli chcesz się podzielić swoimi uwagami na temat strony lub napisać do nas w innych sprawach,
skorzystaj z formularza.


Imię:
Treść komentarza:


Przepisz kod z obrazka:

Wszelkie prawa zastrzeżone © Soluma | mapa witryny | login